(untitled) (O`zbekiston tibbiyot ilmi, 2025)
Ushbu maqola muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega bo’lgan bolalarda astma va allergiya kabi ijtimoiy tibbiyotning dolzarb muammosiga bag’ishlangan. Ishning maqsadi bronxial astma kuchaygan bolalarda tashqi nafas olish funktsiyasini o’rganishning zamonaviy usullarining diagnostik imkoniyatlarini baholashdan iborat. Materiallar va usullar. Biz 2 yoshdan 16 yoshgacha bo’lgan 220 nafar astma bilan og’rigan bolalarni kuzatdik. Kasallikning og’irligiga qarab, barcha bolalar ikki guruhga bo’lingan: Intermitirlovchi 140 bola va yengil persistirlovchi 80 nafar bemor. Nazorat guruhi xuddi shu yoshdagi 23 nafar amaliy sog’lom bolalardan iborat edi. Funktsional testlar Microlab qurilmasi (Angliya) yordamida spirometriyani o’z ichiga oladi. 1 soniyada majburiy nafas chiqarish hajmining parametrlari (FEV1), majburiy hayot qobiliyati (FVC) va FEV1 / FVC nisbati bronxodilatator (DAI Salbutamol, 200 mkg) bilan sinovdan so’ng baholandi. Chuqurroq tekshirish maqsadida Master Screen Body apparati (Jaeger, Germaniya) yordamida tana pletizmografiyasi o‘tkazildi. Statistik tahlil STATISTICA 10 dasturi yordamida amalga oshirildi. Astma bilan og’rigan barcha bolalar asosan kechasi nafas olishda qiyinchiliklarga duch kelishdi. Bundan tashqari, bolalarning 82,3% tez-tez hujum ekvivalentlari (nafas qisilishi, quruq paroksismal yo’tal), bir oyda 1-3 marta takrorlangan, 5-10 daqiqa davom etgan nafas olish qiyinlishuvi o’z-o’zidan yoki bronxodilatatorlarni bir marta qo’llashdan keyin bartaraf etilgan; BA bo’lgan bolalarda FEV1 qiymati 92,4%, nazorat guruhidagi bolalarda 100,2% edi. Bronxial obstruktsiya mavjudligini tavsiflovchi FEV1/FVC indikatorini tahlil qilganda, bronxial astma bilan og’rigan bolalar guruhida bu ko’rsatkich 69,6% ni tashkil etgan bo’lsa, nazorat guruhida bu ko’rsatkich 97,53% ni tashkil etgani aniqlandi. 200 mkg salbutamolni inhalatsiyadan keyin astma bilan og’rigan bolalarda spirografiya o’tkazilganda, FEV1 darajasi 101,2% ni tashkil etdi va nazorat guruhidagi bolalarning ko’rsatkichlari bilan solishtirish mumkin edi. FEV2 / FVC indeksi normal qiymatlar ichida edi va bronxial astma bilan og’rigan bolalar guruhida 70,3% va "shartli sog’lom" bolalar guruhida 95,2% ni tashkil etdi. Xulosa. Yuqoridagi ma’lumotlarni hisobga olgan holda, nazorat ostida bronxial astma bo’lgan bolalarda spirografiya usuli yordamida o’pka funktsiyasini aniqlashda obstruktiv buzilishlar aniqlanmaydi, ammo FEV1 va FEV1 / FVC ko’rsatkichlari sog’lom bolalar guruhiga qaraganda statistik jihatdan past bo’ladi. Nazorat guruhiga nisbatan OOLning ishonchli o’sishi aniqlandi. Shunga asoslanib, bronxial astma bilan og’rigan bolalarda tashqi nafas olish buzilishi va kichik bronxlar patologiyasi mavjudligini aniqlash uchun chuqurroq tekshirish, xususan, tana pletismografiyasi talab qilinadi.