Aterosklerotik kardiosklerozda elektrokardiografik, exokardiografik va koronarografik ko‘rsatkichlarning yoshga xos xususiyatlari (miokard morfometriyasi ma’lumotlari bilan qiyosiy tahlil)

Qabul qilingan: 2026-05-26

Nashr etilgan: 2026-08-30

Annotatsiya

Maqsad. Aterosklerotik kardiosklerozda elektrokardiografiya, exokardiografiya va koronarografiya ko‘rsatkichlarining yoshga xos xususiyatlarini baholash hamda ularning yoshga qarab o‘zgarishini miokard morfometriyasi ma’lumotlari bilan yosh guruhlari darajasida taqqoslash.
Materiallar va usullar. Uchta yosh guruhiga mansub bemorlarning (25–44 yosh, 45–59 yosh hamda 60 yosh va undan katta) elektrokardiografiya (n = 37), exokardiografiya (n = 32) va koronarografiya (n = 31) ma’lumotlari retrospektiv tahlil qilindi. Morfometrik ko‘rsatkichlar 169 ta autopsiyani qamrab olgan alohida tanlanmada aniqlandi. Klinik va morfologik ma’lumotlar turli shaxslardan olingani sababli ular faqat yosh guruhlari darajasida taqqoslandi. Uch guruhni taqqoslashda Kruskal–Wallis mezoni va Fisher–Freeman–Halton aniq mezoni qo‘llandi. Juft taqqoslashlarda Bonferroni tuzatmasi qo‘llandi. Yosh bilan bog‘liqlik Spirmenning rang korrelyatsiyasi yordamida baholandi.
Natijalar. V4–V6 ko‘krak ulanishlarida T tishchasining amplitudasi yosh bemorlarda (n = 7) 4,4 ± 0,4 mm, o‘rta yoshdagi bemorlarda 1,9 ± 0,3 mm va katta yoshdagi bemorlarda (n = 19) 2,5 ± 0,3 mm ni tashkil etdi. Amplituda o‘rta yosh guruhida eng past bo‘lib, yosh guruhlari bo‘yicha o‘zgarish bir yo‘nalishda kechmadi. Umuman, amplituda va yosh o‘rtasida kuchsizdan o‘rtachagacha bo‘lgan teskari korrelyatsiya kuzatildi (r = −0,34, p = 0,042). Miokardning umumiy qisqaruvchanligi 12 nafar yosh bemorning 2 nafarida va 45 yoshdan katta barcha tekshirilgan bemorlarda pasaygan edi. Katta yosh guruhida ushbu ko‘rsatkich atigi 3 nafar bemorda baholangan. Kritik stenoz yoki okklyuziya 9 nafar yosh bemorning 3 nafarida va 11 nafar o‘rta yoshdagi bemorning 8 nafarida aniqlandi. Yosh guruhlari darajasida bu o‘zgarishlar autopsiya materiallarida kuzatilgan fibrozning kuchayishi, kardiomiotsitlar atrofiyasi va tomirlar bo‘shlig‘ining torayishiga mos keldi.
Xulosa. Aterosklerotik kardiosklerozda instrumental tekshiruv ko‘rsatkichlarining yoshga qarab o‘zgarishi guruhlar darajasida miokarddagi morfometrik o‘zgarishlarga mos keladi. Klinik va morfologik ko‘rsatkichlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni tasdiqlash uchun har bir shaxsning klinik ma’lumotlari uning morfologik ko‘rsatkichlari bilan taqqoslanadigan tadqiqotlar zarur.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Mensah GA, Fuster V, Murray CJL, Roth GA. Global burden of cardiovascular diseases and risks, 1990-2022. J Am Coll Cardiol. 2023; 82 (25): 2350-2473. https://doi.org/10.1016/j.jacc.2023.11.007

  2. Libby P. The changing landscape of atherosclerosis. Nature. 2021; 592 (7855): 524-533. https://doi.org/10.1038/s41586-021-03392-8

  3. Tsao CW, Aday AW, Almarzooq ZI, et al. Heart disease and stroke statistics – 2023 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2023; 147 (8): e93-e621. https://doi.org/10.1161/CIR.0000 000000001123

  4. Vrints C, Andreotti F, Koskinas KC, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of chronic coronary syndromes. Eur Heart J. 2024; 45 (36): 3415-3537. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae177

  5. Virani SS, Newby LK, Arnold SV, et al. 2023 AHA/ACC/ACCP/ASPC/NLA/PCNA guideline for the management of patients with chronic coronary disease. Circulation. 2023; 148 (9): e9-e119. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001168

  6. Abdellatif M, Rainer PP, Sedej S, Kroemer G. Hallmarks of cardiovascular ageing. Nat Rev Cardiol. 2023; 20 (11): 754-777. https://doi.org/10.1038/s41569-023-00881-3

  7. Olivetti G, Melissari M, Capasso JM, Anversa P. Cardiomyopathy of the aging human heart. Myocyte loss and reactive cellular hypertrophy. Circ Res. 1991; 68 (6): 1560-1568. https://doi.org/10.1161/01.RES.68.6.1560

  8. Bazett HC. An analysis of the time-relations of electrocardiograms. Heart. 1920; 7: 353-370.

  9. Rautaharju PM, Surawicz B, Gettes LS. AHA/ACCF/HRS recommendations for the standardization and interpretation of the electrocardiogram: part IV: the ST segment, T and U waves, and the QT interval. J Am Coll Cardiol. 2009; 53 (11): 982-991. https://doi.org/10.1016/j.jacc.2008.12.014

  10. Lang RM, Badano LP, Mor-Avi V, et al. Recommendations for cardiac chamber quantification by echocardiography in adults: an update from the American Society of Echocardiography and the European Association of Cardiovascular Imaging. J Am Soc Echocardiogr. 2015; 28 (1): 1-39. https://doi.org/10.101 6/j.echo.2014.10.003

  11. Voigt JU, Pedrizzetti G, Lysyansky P, et al. Definitions for a common standard for 2D speckle tracking echocardiography: consensus document of the EACVI/ASE/Industry Task Force to standardize deformation imaging. Eur Heart J Cardiovasc Imaging. 2015; 16 (1): 1-11. https://doi.org/10.1093/ehjci/jeu184

  12. Austen WG, Edwards JE, Frye RL, et al. A reporting system on patients evaluated for coronary artery disease. Circulation. 1975; 51 (4 Suppl): 5-40. https://doi.org/10.1161/01.CIR.51.4.5

  13. Lawton JS, Tamis-Holland JE, Bangalore S, et al. 2021 ACC/AHA/SCAI guideline for coronary artery revascularization. Circulation. 2022; 145 (3): e18-e114. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001038

  14. Basso C, Aguilera B, Banner J, et al. Guidelines for autopsy investigation of sudden cardiac death: 2017 update from the Association for European Cardiovascular Pathology. Virchows Arch. 2017; 471 (6): 691-705. https://doi.org/10.1007/s00428-017-2221-0

  15. Автандилов Г.Г. Медицинская морфометрия: руководство // Москва: Медицина, 1990. – 384 с. / Avtandilov GG. Meditsinskaya morfometriya: rukovodstvo [Medical morphometry: a guide]. Moskva: Meditsina [Moscow: Meditsina]. 1990; 384 p. (In Russ.).

  16. Frangogiannis NG. Cardiac fibrosis. Cardiovasc Res. 2021; 117 (6): 1450-1488. https://doi.org/10.1093/ cvr/cvaa324

  17. Lo´pez B, Ravassa S, Moreno MU, et al. Diffuse myocardial fibrosis: mechanisms, diagnosis and therapeutic approaches. Nat Rev Cardiol. 2021; 18 (7): 479-498. https://doi.org/10.1038/s41569-020-00504-1

  18. Yingchoncharoen T, Agarwal S, Popovic´ ZB, Marwick TH. Normal ranges of left ventricular strain: a meta-analysis. J Am Soc Echocardiogr. 2013; 26 (2): 185-191. https://doi.org/10.1016/j.echo.2012.10.008

  19. Kalam K, Otahal P, Marwick TH. Prognostic implications of global LV dysfunction: a systematic review and meta-analysis of global longitudinal strain and ejection fraction. Heart. 2014; 100 (21): 1673-1680. https://doi.org/10.1136/heartjnl-2014-305538

  20. Arbab-Zadeh A, Fuster V. The myth of the “vulnerable plaque”: transitioning from a focus on individual lesions to atherosclerotic disease burden for coronary artery disease risk assessment. J Am Coll Cardiol. 2015; 65 (8): 846-855. https://doi.org/10.1016/j.jacc.2014.11.041

  21. McDonagh TA, Metra M, Adamo M, et al. 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur Heart J. 2021; 42 (36): 3599-3726. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368

  22. Ravassa S, Lo´pez B, Treibel TA, et al. Cardiac fibrosis in heart failure: focus on non-invasive diagnosis and emerging therapeutic strategies. Mol Aspects Med. 2023; 93: 101194. https://doi.org/10.1016/j.mam. 2023.101194

Mualliflar haqida

Sherzod F. Butaev
Samarqand davlat tibbiyot universiteti
Ziyadulla E. Jumanov
Samarqand davlat tibbiyot universiteti
Salix V. Pirmatov
Samarqand davlat tibbiyot universiteti

Litsenziya

Qanday iqtibos keltirish kerak

1.
Aterosklerotik kardiosklerozda elektrokardiografik, exokardiografik va koronarografik ko‘rsatkichlarning yoshga xos xususiyatlari (miokard morfometriyasi ma’lumotlari bilan qiyosiy tahlil). MSU [Internet]. 2026 Aug. 30 [cited 2026 Nov. 18];5(4):10-7. Available from: https://fdoctors.uz/index.php/journal/article/view/290

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.


ISSN 2181-3612 (Online)